Hvernig geturðu undirbúið gæludýrið þitt fyrir komu nýs barns?

Nýtt barn breytir heimilislífinu og breytingar á daglegum venjum geta haft áhrif á gæludýr. Matvælastofnun bendir á að breytingar á umhverfi og daglegri rútínu geti reynst gæludýrum erfiðar. Stofnunin ráðleggur að halda fóðrun, göngutúrum og hvíld eins reglulegri og hægt er og tryggja dýrinu rólegan stað þar sem það getur verið í friði. Þessar ráðleggingar eiga við þegar breytingar verða á heimilinu almennt en eru ekki sérstaklega ætlaðar fyrir aðstæður þar sem nýtt barn kemur í fjölskylduna.

Rólegur staður gefur gæludýrinu tækifæri til að hvílast. Matvælastofnun segir að gæludýr eigi að hafa aðgang að rólegum stað þar sem þau geta dregið sig í hlé og að leyfa eigi dýrum sem vilja vera í friði að gera það. Í almennum leiðbeiningum stofnunarinnar um ketti kemur einnig fram að kettir eigi að hafa aðgang að svefn- og hvíldarstað sem er laus við trekk, raka og hávaða.

Það getur auðveldað gæludýrinu að aðlagast breytingunum að halda í venjulegar venjur. Reyndu að halda fóðrun, göngutúrum og hvíld á svipuðum tímum og áður þegar fjölskyldan undirbýr komu barnsins. Matvælastofnun ráðleggur að þessir þættir í daglegu lífi gæludýra séu eins reglulegir og mögulegt er þegar breytingar verða á heimilinu.

Fullorðnir bera áfram ábyrgð á dýrinu. Matvælastofnun tekur fram að börnum yngri en 18 ára megi ekki fela eina ábyrgð á gæludýri. Sömu leiðbeiningar eiga við bæði um hunda og ketti. Þetta er mikilvægt að hafa í huga þegar nýtt barn kemur á heimilið. Umönnun gæludýrsins er áfram á ábyrgð fullorðinna á meðan fjölskyldan aðlagast nýjum aðstæðum.

Hundar og kettir geta brugðist mismunandi við breytingum. Matvælastofnun bendir á að gæludýr geti orðið fyrir áhrifum af breytingum á umhverfi sínu og daglegum venjum. Ráðlagt er að fylgjast með merkjum eins og óróleika, breyttri hegðun eða minnkaðri matarlyst og íhuga hvort dýrið eigi að taka þátt í öllum heimsóknum eða samkomum á heimilinu.

Örugg mörk snúast meðal annars um að gefa gæludýrinu svigrúm þegar það þarf á því að halda. Í þeim opinberu íslensku leiðbeiningum sem skoðaðar voru fyrir þessa grein er ekki að finna sérstakar reglur um hvernig kynna eigi nýbura fyrir hundi eða ketti, hvar gæludýr eigi að sofa miðað við barnið eða hversu langan tíma kynningin eigi að taka. Ekki er því hægt að staðfesta slíkar upplýsingar út frá opinberum íslenskum heimildum hér.

Hundabit þarf alltaf að taka alvarlega. Matvælastofnun segir að þeir sem bera ábyrgð á dýrum eigi að vernda þau eftir fremsta megni gegn hættu og meiðslum. Í leiðbeiningum stofnunarinnar kemur einnig fram að tilkynna eigi lögreglu um hundabit á manneskju þegar ástæða er til. Atvik þar sem hundur bítur manneskju eða annað dýr geta einnig fallið undir reglur sveitarfélaga og heilbrigðiseftirlit sveitarfélagsins getur verið réttur aðili til að hafa samband við.

Heilsa gæludýrsins þarf að hafa forgang ef eitthvað virðist að. Matvælastofnun ráðleggur að hafa samband við dýralækni ef þú telur að heilsu gæludýrsins sé ógnað. Ef um neyðartilvik er að ræða utan opnunartíma dýralæknis segir stofnunin að hafa eigi samband við vakthafandi dýralækni. Reyndu ekki að greina hegðunar- eða heilsufarsvandamál dýrsins upp á eigin spýtur.

Mikilvægasti undirbúningurinn er því einfaldur. Haltu venjulegum venjum gæludýrsins eins óbreyttum og hægt er, tryggðu því rólegan hvíldarstað, sjáðu til þess að ábyrgð á umönnun þess sé áfram hjá fullorðnum og fylgstu með breytingum á hegðun eða matarlyst. Þetta eru þeir þættir undirbúningsins sem opinberar íslenskar leiðbeiningar, sem skoðaðar voru fyrir þessa grein, styðja. Ekki tókst að staðfesta ítarlegri ráðleggingar um hvernig kynna eigi nýbura fyrir gæludýri í þeim opinberu íslensku heimildum sem heimilt var að nota.

Spurningar sem foreldrar spyrja

Opinberar heimildir

• Hundahald ↗

Síðast yfirfarið: 2. október 2026