Hvernig fara fæðingarfræðslunámskeið fram á Íslandi?
Stutta svarið
Á Íslandi eru verðandi foreldrum í boði námskeið og fræðsla um undirbúning fyrir fæðingu á ýmsum stöðum innan heilbrigðiskerfisins. Samkvæmt Ísland.is er hægt að fá upplýsingar um námskeið hjá heilsugæslunni og í meðgönguvernd. Eitt námskeið á vegum Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins er ókeypis og fjallar meðal annars um fæðingu, hríðar, inngrip í fæðingu, keisaraskurð, fyrstu tímana með nýburanum og upphaf foreldrahlutverksins. Mælt er með því að hefja þátttöku eftir 28. viku meðgöngu.
Fæðingarfræðslunámskeið hjálpa verðandi foreldrum að undirbúa sig fyrir fæðinguna og fyrstu dagana með barninu. Á Íslandi eru slík námskeið í boði á ýmsum stöðum og samkvæmt Ísland.is er hægt að fá upplýsingar um þau hjá heilsugæslunni og í meðgönguverndinni. Námskeiðin, tímasetningar þeirra og fyrirkomulag geta því verið mismunandi eftir því hvar þú færð heilbrigðisþjónustu.
Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins býður upp á ókeypis fæðingarfræðslunámskeið. Markmiðið er að efla sjálfstraust verðandi foreldra og veita þeim hagnýta þekkingu svo þeir geti tekið virkan þátt í fæðingunni. Á námskeiðinu er meðal annars fjallað um hvernig má þekkja fyrstu merki þess að fæðing sé að hefjast, hvernig hægt er að takast á við upphaf fæðingar og hríðarnar, hvaða þættir geta haft áhrif á fæðinguna, inngrip í fæðingu og keisaraskurð. Einnig er fjallað um nýburatímabilið, tengslamyndun og aðlögun að foreldrahlutverkinu.
Fæðingarfræðslunámskeið Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins fer fram á netinu. Það skiptist í tvö skipti og stendur hvort þeirra yfir í tvær klukkustundir. Þátttakendur fá sendan tengil áður en námskeiðið hefst. Samkvæmt heilsugæslunni er námskeiðið ókeypis fyrir verðandi foreldra og mælt er með því að hefja þátttöku eftir 28. viku meðgöngu. Gert er ráð fyrir að þátttakendur geti mætt í bæði skiptin.
Heilsugæsla höfuðborgarsvæðisins býður einnig upp á önnur námskeið fyrir verðandi foreldra. Þar á meðal er námskeiðið Barn verður til – og foreldrar líka!, sem fjallar um sambandið, samskipti, þroska barnsins, líðan foreldra og breytingarnar sem fylgja því að verða foreldrar. Samkvæmt heilsugæslunni er námskeiðið ókeypis fyrir verðandi foreldra og hentar að hefja þátttöku eftir 25. viku meðgöngu. Á núverandi upplýsingasíðu kemur þó ekki fram að skráning sé opin á námskeiðið eins og er.
Undirbúningur fyrir fæðingu getur einnig falið í sér hreyfingu og slökun. Landspítali mælir með fræðslu um fæðingu, slökunar- og öndunaræfingum og jóga eða annarri hreyfingu á meðgöngu. Efnið Fæðingarparís frá Landspítala er ætlað sem hagnýtur rammi fyrir andlegan, líkamlegan og tilfinningalegan undirbúning og mælt er með því að byrja að nota það um 20. viku meðgöngu. Efnið inniheldur meðal annars æfingar í hreyfingu, öndun og slökun og leiðbeiningar um notkun jógabolta.
Jóga er einnig nefnt í opinberum ráðleggingum um hreyfingu á meðgöngu. Heilsuvera segir að jóga geti verið ein tegund styrktarþjálfunar á meðgöngu og bendir á að sums staðar séu í boði skipulagðir tímar fyrir verðandi mæður, meðal annars sund, jóga og leikfimi. Ef þú velur slíkan tíma er ráðlagt að byrja rólega og auka álagið smám saman í samráði við leiðbeinandann.
Einkarekin fæðingarfræðslunámskeið undir leiðsögn ljósmæðra eru ekki það sama og námskeið á vegum heilbrigðisþjónustunnar. Opinberu síðurnar sem skoðaðar voru fyrir þessa grein staðfesta að námskeið séu í boði innan heilbrigðiskerfisins og að ljósmæður komi að sumum þeirra. Þær veita hins vegar ekki nægar upplýsingar til að staðfesta að sérstakur flokkur einkarekinna námskeiða undir stjórn ljósmæðra sé í boði um allt land, né upplýsingar um verð eða skráningu á slík námskeið. Hafðu samband við þína heilsugæslu eða meðgönguvernd ef þú vilt vita hvað er í boði á þínu svæði.
Þú getur byrjað að kynna þér námskeið og fræðslu á tímabilinu frá 20. til 34. viku meðgöngu. Ef þú ert komin um 20 vikur geturðu byrjað á undirbúningsefninu frá Landspítala og spurt starfsfólkið í meðgönguverndinni hvaða námskeið séu í boði. Frá 25. viku er eitt námskeið á vegum Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins sérstaklega ætlað verðandi foreldrum. Frá 28. viku hentar að hefja þátttöku á fæðingarfræðslunámskeiðinu. Framboð og skráningartímabil geta breyst, svo athugaðu alltaf nýjustu upplýsingarnar á opinberri síðu námskeiðsins áður en þú gerir áætlanir.
Hugtök í þessum leiðarvísi
- Heilsuvera — Heilbrigðisgátt
- Heilsugæsla — Heilsugæslustöð
- Ísland.is — Stafræn þjónustugátt hins opinbera
Það sem þú þarft að gera
- 1Spyrðu hjá heilsugæslunni eða í meðgönguverndinni hvaða fæðingarfræðslunámskeið séu í boði.
- 2Kynntu þér nýjustu opinberu upplýsingarnar um tímasetningar, fyrirkomulag og skráningu.
- 3Veldu fæðingarfræðslunámskeið sem hentar meðgöngulengd þinni og aðstæðum.
- 4Mældu þér á bæði námskeiðin ef gert er ráð fyrir að þú skuldbindir þig til að taka þátt í öllu námskeiðinu.
- 5Æfðu öndun, slökun og viðeigandi hreyfingu sem hluta af undirbúningnum.
- 6Leitaðu ráða hjá leiðbeinanda eða starfsfólki í meðgönguverndinni ef þú hefur spurningar um hreyfingu á meðgöngu.
Spurningar sem foreldrar spyrja
Eru fæðingarfræðslunámskeið ókeypis á Íslandi?
Hvenær ætti ég að fara á fæðingarfræðslunámskeið?
Má maki minn eða annar stuðningsaðili koma með?
Er hægt að stunda meðgöngujóga innan heilbrigðiskerfisins?
Þessi leiðarvísir er almenn fræðsla, ekki ráðgjöf um þínar aðstæður. Reglur, kostnaður og frestir breytast — kannaðu opinberu heimildina áður en þú bregst við.
Vagga er upplýsinga- og skipulagsaðstoð. Hún kemur ekki í stað opinberrar stjórnsýslu, heilbrigðis-, lögfræði-, fjármála- eða læknisráðgjafar. Staðfestu alltaf fresti og kröfur hjá viðkomandi íslenskum stjórnvöldum eða sérfræðingum. Lesa meira →