Hvernig fara nafngjafir og skírnir fram á Íslandi?

Barn þarf að hafa fengið skráð nafn áður en það nær sex mánaða aldri. Samkvæmt Ísland.is þurfa öll börn að hafa fengið nafn skráð í Þjóðskrá áður en þau verða sex mánaða. Hægt er að gefa barninu nafn við skírn í þjóðkirkjunni eða hjá skráðu trúfélagi eða lífsskoðunarfélagi. Einnig er hægt að tilkynna nafngjöf beint til Þjóðskrár eða til prests eða forstöðumanns skráðs trúfélags eða lífsskoðunarfélags.

Skírn getur verið leið til að gefa barninu nafn. Samkvæmt opinberum íslenskum upplýsingum fær barn nafn við skírn í þjóðkirkjunni eða hjá skráðu trúfélagi eða lífsskoðunarfélagi. Nafngjöf og skírn tengjast því í skráningarferlinu, en skírn er ekki eina leiðin til að skrá nafn barns.

Tilkynning um nafngjöf er valkostur við skírn. Ef þú vilt ekki að barnið sé skírt geturðu tilkynnt nafngjöfina beint til Þjóðskrár. Á Ísland.is er sérstök þjónusta fyrir skráningu nafngjafar. Ef foreldrar fara sameiginlega með forsjá barnsins sendir annað foreldrið inn tilkynninguna og hitt foreldrið staðfestir hana.

Foreldrar sem fara með forsjá barnsins bera ábyrgð á að gefa því nafn. Samkvæmt Ísland.is geta aðeins þeir sem fara með forsjá barnsins gefið því nafn. Ef forsjáin er sameiginleg þarf hitt foreldrið að staðfesta tilkynninguna til þess að skráningin sé fullgerð.

Nafnið sjálft þarf að uppfylla íslenskar nafnareglur. Ísland.is segir að nöfn þurfi meðal annars að geta tekið íslenskri eignarfallsendingu eða hafa unnið sér hefð í málinu, samræmast íslensku málkerfi og ritvenjum og mega ekki vera þannig að þau geti valdið þeim sem ber nafnið ama eða óþægindum. Einstaklingur má ekki hafa fleiri en þrjú eiginnöfn.

Þú getur kannað hvort nafn sé samþykkt áður en þú tekur ákvörðun. Í Mannanafnaskrá eru nöfn sem hafa verið samþykkt á Íslandi. Ef nafnið sem þú vilt velja er ekki í skránni þarftu að sækja um samþykki Mannanafnanefndar. Samkvæmt Ísland.is þarf að greiða gjald fyrir ákvörðun um nýtt nafn.

Nafngjafarathöfn er ekki það sama og einkasamkvæmi. Opinberu upplýsingarnar staðfesta að hægt sé að tilkynna nafn til prests eða forstöðumanns skráðs trúfélags eða lífsskoðunarfélags og að barn geti fengið nafn við skírn eða nafngjöf hjá slíku félagi. Í þeim opinberu heimildum sem heimilt var að nota er hins vegar ekki að finna almennar upplýsingar um siði við nafngjafarveislur, gestalista, gjafir eða hefðbundið fyrirkomulag veraldlegrar nafngjafarathafnar. Slíkt getur því verið mismunandi.

Valið getur því verið bæði persónulegt og hagnýtt. Ef þú vilt að barnið sé skírt getur nafngjöfin farið fram hjá viðkomandi skráða félagi. Ef þú vilt gefa barninu nafn án skírnar geturðu notað tilkynningarleiðina hjá Þjóðskrá. Þú getur einnig haft samband við viðkomandi skráð félag ef þú vilt að nafngjöfin fari fram á þess vegum. Opinberar heimildir mæla ekki fyrir um eitt ákveðið fyrirkomulag á hátíðahöldum fjölskyldna.

Sex mánaða aldursmörkin skipta máli þegar kemur að skráningu. Samkvæmt Ísland.is þarf barn að hafa fengið skráð nafn áður en það nær sex mánaða aldri. Ef þú ætlar að halda athöfn skaltu því gera ráð fyrir nægum tíma til að velja nafnið og ganga frá nauðsynlegri skráningu. Ef nafnið er þegar í Mannanafnaskrá kemur fram á Ísland.is að hægt sé að tilkynna það til Þjóðskrár.

Gott er að kynna sér skráningarferlið áður en þú gerir áætlanir. Á Ísland.is er að finna þjónustu fyrir skráningu nafngjafar og upplýsingar um nöfn. Á opinberum upplýsingasíðum stjórnvalda er einnig fjallað um reglur um mannanöfn og hvernig barn fær nafn. Ef þú ætlar að nota þjónustu skráðs trúfélags eða lífsskoðunarfélags skaltu spyrja viðkomandi félag um fyrirkomulag nafngjafarathafnarinnar. Þar sem opinberar heimildir gefa ekki almennar leiðbeiningar um hefðir og venjur við slíkar athafnir getur Vagga ekki staðfest eitt ákveðið hefðbundið fyrirkomulag.

Spurningar sem foreldrar spyrja

Opinberar heimildir

• Mannanöfn ↗

Síðast yfirfarið: 2. október 2026