Hvernig getum við undirbúið okkur saman fyrir það að verða foreldrar?
Stutta svarið
Það hefur í för með sér tilfinningalegar, félagslegar, fjárhagslegar og líkamlegar breytingar fyrir ykkur bæði að verða foreldrar. Það er eðlilegt að finna fyrir blöndu af gleði, tilhlökkun, áhyggjum og óvissu. Ræðið opinskátt um líðan ykkar, væntingar til fæðingarinnar og foreldrahlutverksins og hvers konar stuðning þið gætuð þurft. Ef erfiðar tilfinningar vara lengi og hafa áhrif á daglegt líf er gott að leita til ljósmóður eða læknis.
Meðgangan hefur í för með sér breytingar á lífi ykkar beggja. Þegar fólk verður foreldrar þarf það að aðlagast nýjum tilfinningalegum, félagslegum, fjárhagslegum og líkamlegum aðstæðum á tiltölulega skömmum tíma. Þessar breytingar geta haft áhrif á samskipti ykkar sem pars. Sumum pörum reynist auðveldara að takast á við þær en öðrum. Það er líka algengt að velta því fyrir sér hvernig meðgangan, fæðingin og brjóstagjöfin muni ganga.
Tilfinningarnar geta verið blendnar. Meðgangan er mörgum gleðitími, en áhyggjur, kvíði, efasemdir og tilhlökkun geta líka verið til staðar samhliða gleðinni. Þið gætuð velt því fyrir ykkur hvort tímasetningin sé rétt, hvort þið séuð tilbúin að verða foreldrar eða hvernig samband ykkar muni breytast. Slíkar hugsanir geta komið upp hvort sem meðgangan var fyrirhuguð eða ekki. Meðganga og fæðing geta einnig vakið upp tilfinningar, vonir eða ótta sem áður var ekki eins áberandi.
Maki þinn gengur líka í gegnum miklar breytingar. Samkvæmt upplýsingum á Heilsuveru geta verðandi foreldrar orðið tilfinninganæmari og fundið fyrir breytingum á skapi. Slíkar breytingar eru þó algengari hjá þeim sem ganga með barnið. Sá sem er barnshafandi gæti þurft á auknum stuðningi, umhyggju og hlýju að halda. Hinn makinn getur einnig haft áhyggjur af fæðingunni og því hvernig barninu og þeim sem gengur með það muni líða.
Samband ykkar getur tekið breytingum á meðgöngunni. Heilsuvera lýsir því hvernig pör geta á þessum tíma beint meiri athygli að sambandinu og einkalífi sínu. Það getur meðal annars þýtt að samræður, áætlanir og athygli snúist í auknum mæli um meðgönguna og fjölskylduna sem þið eruð að stofna. Það þýðir þó ekki að öll pör upplifi þessar breytingar á sama hátt.
Það er ekkert eitt tilfinningalegt mynstur sem allir þurfa að fylgja. Hvert foreldri upplifir meðgöngu, fæðingu og upphaf foreldrahlutverksins á sinn hátt. Sumir finna aðallega fyrir tilhlökkun og gleði, en aðrir ganga í gegnum tímabil þar sem þeir finna fyrir áhyggjum, efasemdum eða kvíða. Þið þurfið ekki að finna eingöngu fyrir jákvæðum tilfinningum til þess að meðgangan gangi vel. Mikilvægast er að gefa eigin líðan gaum og skapa svigrúm til að ræða hana.
Það getur hjálpað ykkur að skilja hvort annað betur að tala saman um væntingar ykkar. Ræðið hvernig ykkur líður, hverju þið vonist eftir og hvað veldur ykkur áhyggjum. Gefið ólíkum viðbrögðum svigrúm. Heilsuvera mælir sérstaklega með því að verðandi foreldrar ræði saman um líðan sína, væntingar og óskir. Ef ykkur finnst erfitt að ræða þetta saman eða maki þinn er ekki til staðar geturðu einnig rætt líðan þína við ljósmóður í meðgönguvernd.
Stutt og hagnýt samtöl geta hjálpað til við að hlúa að sambandinu. Ræðið hvers konar stuðning hvort ykkar þarfnast, hvað þið hlakkið til og hvað ykkur finnst erfitt. Þið getið líka rætt fæðinguna saman og spurt spurninga í meðgönguverndinni. Þið þurfið ekki að finna lausnir á öllum framtíðaráskorunum strax. Markmiðið er að skilja hvort annað betur og undirbúa ykkur fyrir tímabil breytinga.
Streita getur einnig haft áhrif á samskipti ykkar. Heilsuvera ráðleggur að átta sig á því hvað veldur streitu, forgangsraða verkefnum, endurskoða kröfur til sjálfs sín, leyfa sér að gera minna, taka hlé og gæta þess að fá nægan svefn. Regluleg hreyfing getur einnig hjálpað til við að draga úr streitu og bæta svefn. Það getur auðveldað ykkur að hlífa orkunni að láta fólkið í kringum ykkur vita að þið ætlið að draga úr álagi.
Leitið faglegrar aðstoðar ef erfiðar tilfinningar vara lengi. Það getur verið eðlilegt að finna stundum fyrir depurð eða breytingum á skapi á meðgöngu. Ef erfiðar tilfinningar vara í langan tíma og hafa áhrif á daglegt líf ráðleggur Heilsuvera að leita til ljósmóður eða læknis. Í meðgönguverndinni gefst einnig tækifæri til að ræða andlega líðan. Á 16 vikna meðgönguskoðun er meðal annars skimað fyrir þunglyndi og kvíða. Ef þú eða maki þinn hafið miklar áhyggjur af fæðingunni er einnig hægt að ræða líðan, óskir og væntingar í meðgönguverndinni.
Það sem þú þarft að gera
- 1Ræðið saman um hvernig ykkur líður.
- 2Deilið væntingum ykkar og óskum varðandi fæðinguna og foreldrahlutverkið.
- 3Hlustið á hvort annað þegar viðbrögð eða tilfinningar ykkar eru ólíkar.
- 4Reynið að átta ykkur á hvað veldur streitu og draga úr álagi þar sem því verður við komið.
- 5Gefið ykkur tíma fyrir svefn, hvíld og reglulega hreyfingu.
- 6Leitið til ljósmóður eða læknis ef erfiðar tilfinningar vara lengi og hafa áhrif á daglegt líf.
Spurningar sem foreldrar spyrja
Er eðlilegt að efast um hvort maður sé tilbúinn að verða foreldri?
Getur makinn líka haft áhyggjur af fæðingunni?
Hvað ef okkur líður ekki eins varðandi meðgönguna?
Hvenær ættum við að leita til fagfólks?
Þessi leiðarvísir er almenn fræðsla, ekki ráðgjöf um þínar aðstæður. Reglur, kostnaður og frestir breytast — kannaðu opinberu heimildina áður en þú bregst við.
Vagga er upplýsinga- og skipulagsaðstoð. Hún kemur ekki í stað opinberrar stjórnsýslu, heilbrigðis-, lögfræði-, fjármála- eða læknisráðgjafar. Staðfestu alltaf fresti og kröfur hjá viðkomandi íslenskum stjórnvöldum eða sérfræðingum. Lesa meira →